0 تا 100 اکسیژن ساز بیمارستانی + 5 نکته طلایی

وقتی بیمار با نشانههایی مثل تنگی نفس شدید، کاهش سطح اکسیژن خون، ضعف تنفسی یا مشکلات ریوی مواجه میشود، به تامین سریع و پایدار اکسیژن نیاز دارد؛ در این شرایط استفاده از اکسیژن ساز بیمارستانی ضروری میشود. اما اکسیژن ساز بیمارستانی چیست؟ این دستگاه یک تجهیز پزشکی پیشرفته است که با فیلتر و خالصسازی هوای محیط، اکسیژن با غلظت بالا تولید میکند و آن را به بیمارانی که دچار اختلالات تنفسی هستند، میدهد. اکسیژنسازهای بیمارستانی بهدلیل ظرفیت بالا، پایداری عملکرد و دقت اکسیژنرسانی، در بخشهای مختلف درمانی از جمله ICU، اورژانس و بخشهای عمومی نقش حیاتی دارند. در ادامه، اطلاعات کامل، کاربردی و تخصصی درباره این دستگاه مهم پزشکی در اختیارتان قرار میدهیم.
دستگاه اکسیژن ساز بیمارستانی چیست؟
ابتدا باید به این موضوع اشاره کنیم که حدود 78 درصد از هوای اطراف را نیتروژن تشکیل میدهد و تنها چیزی حدود 21 درصد آن اکسیژن است. این یعنی بیمارانی که مشکل ریوی یا تنگی نفس دارند، نمیتوانند اکسیژن لازم را از هوا دریافت کنند.
حال زمان آن رسیده است که بررسی کنیم اکسیژن ساز بیمارستانی چیست؟ اکسیژنسازها دستگاههای پرکاربردی هستند که با جمعآوری هوا از اطراف، به حذف نیتروژنهای موجود در آن میپردازند. سپس اکسیژنی با خلوص 85 تا 95.5 درصد تولید میکنند.
اکسیژنسازهای بیمارستانی در دو مدل تولید میشوند. مدل اول اندازه کوچکی دارد و برای استفاده توسط یک یا چند بیمار مناسب است. مدل دوم در اندازه بزرگ تولید میشود تا بهعنوان منبع تامین اکسیژن بیمارستان مورد استفاده قرار بگیرد.
چه بیماران و چه مراکزی به اکسیژن ساز نیاز دارند؟
هر فرد ممکن است بهدلایلی مانند ابتلا به نارسایی قلبی، ذاتالریه، سرطان ریه و مشکلات تنفسی به اکسیژن خالص نیاز داشته باشد. این دسته افراد چه در خانه باشند چه بیمارستان، به اکسیژنساز نیاز دارند. معمولا برای حفظ سلامتی در خانه، اجاره اکسیژن ساز خانگی توصیه میشود. اما بیمارستان باید خود به این دستگاه مجهز باشد. اکسیژنسازهای بزرگ در موارد زیر کاربرد دارند:
- معمولاً زمانی از اکسیژنسازهای بزرگ استفاده میشود که تامین اکسیژن مایع یا سیلندرهای فشرده دشوار باشد یا باعث افزایش هزینهها شود.
- در بیمارستانها این دستگاهها در بخشهای مهم مثل اورژانس، اتاق عمل و ICU برای تامین اکسیژن به کار میروند.
- در مراکز درمانی کوچک یا مناطق دورافتاده که دسترسی به مخازن اکسیژن ندارند، این دستگاهها تنها منبع تولید اکسیژن هستند.
اما کاربرد مدل کوچک اکسیژن ساز بیمارستانی چیست؟ در ادامه بخشهایی که به این دستگاه نیاز دارند معرفی میشوند:
- بخش اورژانس؛
- بخش بستری عادی؛
- کلینیکها و واحدهای سرپایی بیمارستانی؛
- بهعنوان پشتیبان در اتاقهای ایزوله.
فرایند رساندن اکسیژن از منبع تا ریه فرد بیمار چگونه انجام میشود؟
بیمارستانی که از اکسیژن ساز بهعنوان منبع استفاده میکند، به یک سیستم لولهکشی گسترده در تمام بخشها مجهز است. وقتی اکسیژنساز مرکزی مد نظر باشد، دستگاه معمولا در بخش تاسیسات فنی قرار داده میشود.
این دستگاه پساز جداسازی نیتروژن و تولید اکسیژن خالص، خروجی را به لولههای انتقال گاز هدایت میکند. وقتی اکسیژن وارد لوله میشود، فشار و جریان آن توسط رگلاتورها تنظیم میشود تا بیمار هیچ مشکلی در دریافت اکسیژن نداشته باشد.
ازطرفدیگر در هر بخش و کنار هر تخت، خروجیهایی وجود دارد تا اکسیژن به بیمار برسد. همچنین کنار تخت بیمار تجهیزات مورد نیاز برای مرطوبسازی و جریانسنج وجود دارد تا اکسیژن از طریق لوله نازل یا ماسک در دسترس بیمار قرار بگیرد.

روش کنترل و تنظیم اکسیژن در بیماران بستری چگونه است؟
تنظیم سطح اکسیژن خون بیماران مبتلا به مشکلات حاد، در محدودهای که باعث اختلال در عملکرد طبیعی بدن نشود، اهمیت زیادی دارد. عموما برای بیماران بستری، این محدوده بین 94 تا 98 درصد در نظر گرفته میشود. کنترل و تنظیم سطح اکسیژن در بیمارستان با استفاده از پالس اکسیمتر انجام میشود.
اما وظیفه اکسیژن رسان بیمارستانی چیست؟ اکسیژنرسان میتواند هوای بیرون را از نیترات پاکسازی کند و اکسیژن را با خلوص مورد نیاز، به بیمار برساند. درصورتیکه وضعیت بیمار به شدت حاد باشد و توانایی تنفس نداشته باشد، ممکن است به دستگاه ونتیلاتور نیاز داشته باشد.
این دستگاه زمانی تجویز میشود که بیمار ارادهای روی تنفس خود نداشته باشد. دستگاه ونتیلاتور قادر است بهطور کامل وضعیت تنفسی بیمار را کنترل کند. اگر بیمار همچنان پساز مرخص شدن در تنفس مشکل داشته باشد، احتمالا باید با اجاره دستگاه ونتیلاتور خانگی به حفظ سلامت او و مدیریت هزینههای بالای بیمارستان کمک کرد.

نکات حیاتی برای استفاده ایمن و بهداشتی از اکسیژن ساز بیمارستانی چیست؟
استفاده درست از اکسیژن ساز بیمارستانی اهمیت بسیار زیادی در حفظ سلامتی و ایمنی دارد. به نقل از سایت lung.org:
Oxygen is a safe gas and is non-flammable; however, it supports combustion. Materials burn more readily in an oxygen-enriched environment. Also follow the instructions from your oxygen supply company regarding safe usage. Never change the flow rate on your oxygen from what your doctor prescribed.
اکسیژن، گازی امن است و خودش قابل اشتعال نیست؛ اما باعث میشود آتشسوزی آسانتر رخ دهد. مواد در محیطی با اکسیژن غنی سریعتر میسوزند. همچنین همیشه دستورالعملهای شرکت تامینکننده اکسیژن را برای استفاده ایمن رعایت کنید. جریان اکسیژن را هرگز بدون تجویز پزشک تغییر ندهید.
بهطورکلی نکات زیادی برای حفظ ایمنی در برابر اکسیژنرسانها وجود دارد. در جدول زیر میتوانید مهمترین نکات را مشاهده کنید:
| موضوع | توضیح کوتاه | نکته کاربردی |
| ذخیرهسازی سیلندرها | سیلندرها باید ایستاده و محکم زنجیر شوند. | سیلندرهای پر و خالی را جدا نگه دارید. |
| دوری از حرارت و شعله | اکسیژن اشتعال را تشدید میکند. | حداقل 1.5 متر فاصله از منابع حرارت و سیگار کشیدن ممنوع |
| پیشگیری از آتش سوزی الکتریکی | تجهیزات برقی را قبل از استفاده بررسی کنید. | سیمها سالم باشند و جرقه احتمالی برطرف شود. |
| تمیزکردن و ضدعفونی دستها و بدنه تجهیزات | تجهیزات را قبل و بعد از تماس ضدعفونی کنید. | لوله و ماسک هور بیمار شسته یا تعویض شود. |
| تهویه مناسب دستگاه | فاصله دستگاه تا دیوار 30–35 سانتیمتر | جریان هوا بهتر باشد دستگاه خنک میماند. |
نکات ایمنی اکسیژن ساز؛ بررسی هشدارها و واکنشهای پرسنل
اما نکات ایمنی استفاده از اکسیژن ساز بیمارستانی چیست؟ توجه به آلارمها و انجام اقداماتی که جلوی بروز آسیب در دستگاه را میگیرند و به حفظ سلامت بیمار کمک کنند، اقدامات ایمنی هستند. در ادامه با رایجترین هشدارها و اقدامات مناسب برای برطرفسازی آنها آشنا میشوید:
- آلارم کاهش غلظت اکسیژن: ابتدا فیلتر و میزان جریان را بررسی کنید. اگر فیلتر کثیف است، آن را تعویض کنید. در صورت برطرف نشدن مشکل، با واحد نگهداری تماس بگیرید.
- خارج نشدن جریان اکسیژن: اتصالات، نازل و شیلنگها را چک کنید. اگر پورت یا مسیر خروجی مسدود است، آن را پاکسازی کنید.
- قطع برق یا روشن نشدن دستگاه: کابل برق، پریز و وضعیت اتصال را کنترل کنید. در صورت وجود کلید ریست، از آن استفاده کنید.
- صدای غیرعادی یا گرم شدن بیش از حد: دستگاه را فورا خاموش کنید، فیلتر هوا را تمیز و فاصله مناسب آن از دیوار و اجسام را حفظ کنید.
- نشت اکسیژن از اتصالات: اتصالات را محکم کنید یا در صورت فرسودگی آنها را تعویض کنید. اگر نشت ادامه داشت، نیاز به تعمیر تخصصی است.

سخن پایانی
شناخت دقیق این که اکسیژن ساز بیمارستانی چیست، به فهم بهتر اهمیت آن در مدیریت بیماران با مشکلات تنفسی کمک میکند. این دستگاه با تولید اکسیژن خالص و پایدار، نقش اساسی در پایداری شرایط حیاتی بیمار ایفا میکند. انتخاب صحیح، کاربری اصولی و مراقبت منظم از آن، سطح خدمات درمانی را افزایش میدهد و ایمنی فرایندهای مراقبتی را تضمین میکند.





