به گزارش خبرگزاری سلامت، بر اساس اطلاعات سازمان جهانی بهداشت، هانتاویروسها گروهی از ویروسهای مشترک بین انسان و حیوان هستند که عمدتاً در جوندگان، بهویژه موشها، زندگی میکنند و از طریق ادرار، مدفوع، بزاق یا فضولات این حیوانات به انسان منتقل میشوند.
این ویروسها در نقاط مختلف جهان گونههای متفاوتی دارند و شدت بیماری ناشی از آنها نیز یکسان نیست. در اروپا و آسیا، هانتاویروس بیشتر باعث نوعی تب خونریزیدهنده همراه با درگیری کلیوی میشود، اما در قاره آمریکا میتواند سندرم شدید ریوی و قلبی ایجاد کند که خطرناکتر است.
مرادی نیز با اشاره به آمار جهانی گفته است میزان مرگومیر این بیماری در آسیا و اروپا معمولاً بین یک تا ۱۵ درصد است، اما در برخی گونههای آمریکایی حتی تا ۵۰ درصد هم گزارش شده است.
همچنین دکتر علیرضا رییسی معاون بهداشت وزارت بهداشت نیز با اشاره به اینکه این ویروس جدید نیست و سال هاست در دنیا شناخته شده است، گفت: تاکنون موردی از این ویروس در ایران گزارش نشده و خطر همه گیری آن بسیار پایین است و جای نگرانی وجود ندارد.
چرا نام هانتاویروس دوباره خبرساز شد؟
دلیل اصلی مطرح شدن دوباره این ویروس، انتشار خبر ابتلا و مرگ چند مسافر یک کشتی گردشگری در ارتباط با گونه «آندز» در آمریکای جنوبی بود؛ گونهای نادر که برخلاف اغلب انواع هانتاویروس، در موارد محدودی قابلیت انتقال انسان به انسان دارد. سازمان جهانی بهداشت تأکید کرده انتقال انسانی در این ویروس بسیار محدود و نادر است و معمولاً در تماس نزدیک و طولانیمدت رخ میدهد.
همین موضوع باعث شد برخی رسانهها احتمال تکرار تجربه کرونا را مطرح کنند، اما متخصصان چنین مقایسهای را نادرست میدانند.
آیا هانتاویروس میتواند همهگیر شود؟
پاسخ کوتاه متخصصان: فعلاً نه.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده خطر انتقال گسترده این ویروس به عموم مردم پایین ارزیابی میشود و تنها گونه «آندز» در آمریکای جنوبی در شرایط محدود امکان انتقال بین انسانها را نشان داده است.
حتی در ماجرای اخیر کشتی گردشگری نیز مقامهای بهداشتی کشورهای مختلف تأکید کردهاند که خطر برای جامعه عمومی پایین است و موارد ابتلا عمدتاً به تماس نزدیک محدود بوده است.
قباد مرادی نیز با اشاره به شیوه انتقال بیماری تأکید کرده انتقال اولیه از جوندگان انجام میشود و تماس با فضولات، ادرار یا بزاق موشها مهمترین راه آلودگی است؛ نه انتقال سریع انسانی.
این تفاوت مهمی با ویروسهایی مانند کرونا دارد که بهسرعت از طریق تنفس و تماسهای روزمره در جامعه پخش میشدند.
علائم بیماری چیست؟
بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، علائم اولیه هانتاویروس معمولاً شبیه یک بیماری ویروسی عادی یا آنفلوآنزا است:
تب / سردرد / بدندرد و درد عضلانی / تهوع و استفراغ / خستگی شدید
اما در موارد شدید، بیماری میتواند به مشکلات تنفسی، تجمع مایع در ریه، افت فشار خون یا نارسایی کلیه منجر شود.
همین شباهت اولیه به آنفلوآنزا یا کرونا، تشخیص زودهنگام را دشوار میکند و پزشکان معمولاً سابقه تماس فرد با محیطهای آلوده به جوندگان را بررسی میکنند.
آیا در ایران خطر جدی وجود دارد؟
تا این لحظه، وزارت بهداشت ایران هشدار ویژهای درباره شیوع گسترده هانتاویروس صادر نکرده و مقامهای بهداشتی تأکید دارند شرایط فعلی نگرانکننده نیست.
با این حال، متخصصان میگویند رعایت اصول بهداشتی در محیطهای آلوده به جوندگان اهمیت زیادی دارد؛ بهویژه در انبارها، خانههای متروکه، دامداریها، محیطهای کشاورزی و فضاهای بستهای که احتمال حضور موشها در آنها وجود دارد.
چطور میتوان از ابتلا پیشگیری کرد؟
سازمان جهانی بهداشت مهمترین راه پیشگیری را کاهش تماس انسان با جوندگان اعلام کرده است. توصیههای اصلی شامل این موارد است:
جلوگیری از ورود موشها به خانه و انبار
نگهداری صحیح مواد غذایی
استفاده از دستکش و ماسک هنگام پاکسازی محیط آلوده
خودداری از جارو کردن خشک فضولات موش، چون میتواند ذرات آلوده را در هوا پخش کند
مرطوب کردن محل آلوده پیش از تمیزکاری
شستوشوی کامل دستها پس از تماس با محیطهای مشکوک
یک نگرانی واقعی یا یک موج رسانهای؟
کارشناسان معتقدند هانتاویروس بیماری مهمی است و در برخی موارد میتواند کشنده باشد، اما تفاوت اساسی آن با بیماریهای همهگیر، محدود بودن راه انتقال است. در واقع، آنچه امروز بیش از خود بیماری باعث نگرانی شده، سرعت انتشار اخبار و فضای رسانهای پس از تجربه کروناست؛ فضایی که باعث میشود هر خبر مرتبط با یک ویروس جدید، بهسرعت با خاطره همهگیری جهانی مقایسه شود.
در حال حاضر، دادههای رسمی سازمان جهانی بهداشت و اظهارات مقامهای بهداشتی نشان میدهد هانتاویروس یک بیماری شناختهشده با الگوی انتقال محدود است و فعلاً نشانهای از تبدیل شدن آن به یک بحران جهانی دیده نمیشود.
منبع
