رانندگی طولانی چه فشاری به کمر و زانو وارد میکند؟ نکاتی که هر رانندهای باید بداند
رانندگی طولانی فقط باعث خستگی چشم و کاهش تمرکز نمیشود؛ ساعتها نشستن پشت فرمان میتواند به کمر، لگن و زانوها هم فشار زیادی وارد کند. این موضوع در رانندگان تاکسی، کامیون، پیک، رانندگان بینشهری و حتی افرادی که هر روز مسیر رفتوآمد طولانی دارند، بیشتر دیده میشود.
بااینحال، هر کمردرد یا زانو درد بعد از رانندگی به معنی دیسک کمر یا آرتروز نیست. گاهی تنظیم نامناسب صندلی، خمماندن طولانی زانو، کمبود تحرک در مسیر یا وضعیت نامناسب بدن علت اصلی ناراحتی است. شناخت این عوامل کمک میکند قبل از مزمن شدن درد، عادتهای رانندگی اصلاح شوند.
چرا رانندگان بیشتر دچار کمردرد میشوند؟
کمردرد در رانندگان معمولا نتیجه یک عامل نیست. نشستن پیوسته، لرزش خودرو، چرخش مکرر گردن و تنه برای دیدن آینهها، فشار ناشی از کنترل پدالها و گاهی حمل بار میتوانند همزمان به ستون فقرات فشار وارد کنند.
وقتی راننده از فرمان دور مینشیند، برای رسیدن به فرمان یا پدالها بدن خود را به جلو میکشد. در این حالت، عضلات کمر و لگن باید برای مدت طولانی فعال بمانند تا بدن را در همان وضعیت نگه دارند. نتیجه میتواند خستگی عضلانی، احساس گرفتگی و درد مبهم در پایین کمر باشد.
لرزش بدن نیز در رانندگی اهمیت دارد؛ بهویژه در خودروهای سنگین، مسیرهای ناهموار و صندلی نامناسب خودروها. این عامل بهتنهایی علت قطعی کمردرد نیست، اما میتواند در کنار نشستن طولانی و وضعیت نامناسب، احتمال ناراحتیهای کمری را افزایش دهد.
نشستن طولانی و دیسک کمر چه ارتباطی باهم دارند؟
نشستن طولانی بهتنهایی به این معنی نیست که فرد حتما دچار بیرونزدگی دیسک میشود. بسیاری از افراد ساعتها مینشینند و هیچ مشکل دیسکی ندارند. اما اگر نشستن با خم شدن بدن به جلو، لرزش خودرو، بیتحرکی مداوم، اضافهوزن یا سابقه کمردرد همراه شود، میتواند علائم کمر را تشدید کند.
در افراد دارای دیسک یا سیاتیک، رانندگی طولانی ممکن است باعث افزایش درد کمر، تیر کشیدن درد به باسن یا پا، گزگز و بیحسی شود. دلیل اصلی ترکیبی از فشار مکانیکی، خستگی عضلات حمایتی و ثابت ماندن طولانی بدن در یک وضعیت است.
بنابراین، بهتر است راننده بهجای نگرانی از هر درد خفیف، به الگوی درد توجه کند. دردی که فقط بعد از رانندگی طولانی ظاهر میشود و با راه رفتن یا تغییر وضعیت بهتر میشود، با دردی که تا پا تیر میکشد یا همراه با ضعف و بیحسی است، تفاوت دارد.
بهترین وضعیت نشستن پشت فرمان چیست؟
یک حالت ثابت و ایدهآل برای همه رانندگان وجود ندارد؛ چون قد، نوع خودرو، شکل صندلی و محدودیتهای بدنی افراد متفاوت است. اما صندلی باید طوری تنظیم شود که راننده بدون کشیدن بدن به جلو یا قفل کردن زانوها بتواند فرمان و پدالها را کنترل کند. برای تنظیم مناسبتر صندلی، این نکات را رعایت کنید:
- صندلی را آنقدر جلو بیاورید که بتوانید پدالها را تا انتها فشار دهید، بدون اینکه لگن از پشتی جدا شود.
- پشتی صندلی را کمی مایل نگه دارید؛ نه کاملا صاف و نه بیش از حد خوابیده.
- قسمت پایین کمر باید به پشتی صندلی تکیه داشته باشد. در صورت نیاز، از تنظیمکننده گودی کمر یا یک بالشتک کوچک استفاده کنید.
- ارتفاع صندلی را طوری تنظیم کنید که دید مناسبی به جاده داشته باشید و رانها تحت فشار لبه صندلی قرار نگیرند.
- فرمان باید در فاصلهای باشد که آرنجها کمی خم بمانند و شانهها بالا نروند.
- پشت سری را همسطح یا نزدیک به سطح پشت سر تنظیم کنید تا در ترمز ناگهانی از گردن حمایت کند.
چرا توقفهای کوتاه حین رانندگی در مسیر مهماند؟
حتی بهترین صندلی هم نمیتواند اثر ساعتها بیحرکتی را کاملا خنثی کند. بدن برای کاهش خشکی عضلات و بازگشت جریان خون طبیعی به تغییر وضعیت نیاز دارد.
در توقفهای امن و مجاز، چند دقیقه از خودرو خارج شوید، کمی راه بروید و حرکات ملایم انجام دهید. باز کردن شانهها، راه رفتن کوتاه، حرکت مچ پا و کشش کنترلشده عضلات پشت ران میتواند احساس خشکی کمر و زانو را کمتر کند.
نیازی به حرکات شدید یا کشش دردناک نیست بلکه هدف فقط شکستن چرخه نشستن طولانی است. برای رانندگان حرفهای، این توقفها باید بخشی از برنامه کاری باشند.
آیا زانو درد میتواند ناشی از رانندگی باشد؟
رانندگی بهتنهایی باعث آسیب زانو نمیشود، اما میتواند دردهای قبلی یا برخی مشکلات شایع زانو را تشدید کند. خمماندن طولانی زانو، استفاده طولانی مدت از پدالها و تنظیم نبودن فاصله صندلی با پدالها از عوامل مهم هستند.
در خودروهای دندهای، پای چپ هنگام گرفتن کلاچ، بار بیشتری تحمل میکند. در ترافیک سنگین، تکرار این حرکت میتواند عضلات و بافتهای اطراف زانو را خسته کند. در بعضی افراد، بهخصوص کسانی که درد جلوی زانو یا مشکل کشککیـرانی دارند، نشستن با زانوی خمشده برای مدت طولانی میتواند علائم را بیشتر کند.
صندلی خیلی نزدیک باعث خم شدن زیاد زانو میشود و صندلی خیلی دور، راننده را مجبور میکند پا را برای رسیدن به پدالها بیش از حد بکشد. تنظیم مناسب صندلی، وقفههای کوتاه و تقویت عضلات ران و لگن میتواند به کاهش این فشار کمک کند.
چه زمانی کمردرد یا زانودرد بعد از رانندگی نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟
درد خفیفی که بعد از استراحت، راه رفتن یا اصلاح وضعیت نشستن بهتر میشود، معمولا فوریت ندارد. اما علائم زیر نیاز به ارزیابی پزشکی دارند:
- درد کمر که به پا تیر میکشد و همراه با گزگز، بیحسی یا ضعف است.
- درد شدید یا پیشروندهای که با استراحت بهتر نمیشود.
- تورم قابلتوجه، قفل شدن یا خالی کردن زانو.
- ناتوانی در تحمل وزن روی پا یا صاف و خم کردن زانو.
- ضعف رو به افزایش پاها.
اگر کمردرد همراه با اختلال جدید در کنترل ادرار یا مدفوع، بیحسی اطراف کشاله ران، ناحیه تناسلی یا بین پاها باشد، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است. این علائم میتوانند نشانه فشار شدید بر اعصاب انتهای ستون فقرات باشند و نباید به امید بهتر شدن خودبهخود نادیده گرفته شوند.
کلام آخر
رانندگی طولانی میتواند کمر و زانو را خسته کند، اما در بسیاری از موارد با تنظیم مناسب صندلی، وقفههای کوتاه، تغییر وضعیت و توجه زودهنگام به علائم قابل کنترل است. درد مداوم را بخشی طبیعی از رانندگی ندانید؛ چون پیگیری زودتر معمولا از مزمن شدن مشکل جلوگیری میکند.
برای بررسی کمردرد، زانو درد و سایر مشکلات اسکلتیعضلانی، میتوانید از صفحه دکتر ارتوپد اصفهان را در وبسایت دکتردکتر استفاده کنید و پزشکان فعال این حوزه را ببینید. سامانه نوبتدهی آنلاین دکتردکتر امکان مشاهده پزشکان، مقایسه اطلاعات و دریافت نوبت آنلاین را فراهم میکند تا پیگیری درمان سادهتر و سریعتر انجام شود.
